KVKK Onayı Nedir?

Bir siteye üye olurken, mağazada kart doldururken veya bir formu imzalarken karşınıza çıkan "KVKK metnini okudum, onaylıyorum" kutucuğu. Çoğu kişi ne olduğunu bilmeden işaretliyor.

Bu yazı iki tarafa da hitap ediyor: kutucuğu işaretleyen kişiye ve kutucuğu koyan işletmeye.

Not: Genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.

Kısa cevap

Pratikte "KVKK onayı" adı altında iki farklı şey karıştırılıyor:

Yani "aydınlatma metnini okudum" ifadesi bir onay değil, bilgilendirildiğinizin teyididir. Asıl onay, açık rıza kutucuğudur — ve o da yalnızca gerçekten rıza gerektiren işlemler için istenmelidir.

Hangi durumda onayınız gerekir?

Kanun'un 5. maddesine göre bazı hâllerde işletme rızanız olmadan verinizi işleyebilir:

• Sözleşmenin ifası (sipariş verdiniz, adresinizi işlemek zorundalar)
• Yasal yükümlülük (fatura düzenlemek, SGK bildirimi)
• Meşru menfaat (işyeri güvenlik kamerası)
• Kanunda açıkça öngörülmesi (otelde kimlik bildirimi)

Bu hâllerde sizden rıza istenmesi gerekmez — hatta istenmesi yanlıştır.

Rıza gerçekten gereken tipik durum: ticari elektronik ileti. Yani kampanya e-postası, indirim SMS'i, bülten. Bir de pazarlama amaçlı profilleme ve zorunlu olmayan ek hizmetler.

"Onaylamazsam hizmet alamaz mıyım?"

Hayır — ve bu, en önemli maddedir. Açık rızanın geçerli olması için özgür iradeyle verilmiş olması gerekir. Rıza, hizmetin şartı hâline getirilemez.

Uygulamada bunun anlamı: bir e-ticaret sitesi size "pazarlama izni vermezsen üye olamazsın" diyemez. Sipariş verebilmeniz için gereken veriler zaten sözleşme kapsamındadır.

Onayı geri alabilir misiniz?

Evet, istediğiniz zaman. İşletme, rızaya dayanan işlemeyi durdurmak zorundadır. Geri alma geçmişe etkili değildir; o ana kadar yapılan işlemler geçerli kalır.

Pratikte: bültenin altındaki "abonelikten çık" bağlantısı veya işletmenin KVKK e-posta adresine yazacağınız bir talep yeterlidir. Talebiniz en geç 30 gün içinde sonuçlandırılmalıdır.

Kutucuğu işaretlemeden önce bakılacak 4 şey

1. Tek kutucukta her şey toplanmış mı? "Aydınlatmayı okudum + pazarlama izni veriyorum + verilerim yurt dışına aktarılabilir" tek satırda birleştirilmişse bu hatalı bir uygulamadır.
2. Kutucuk önceden işaretli mi? Ön işaretli kutucuk, özgür irade şartını zedeler.
3. Verilerim kimlere aktarılıyor? Metinde alıcı grupları yazmalı.
4. Ne kadar süre saklanıyor? "Süresiz" ifadesi Kanun'un ilkelerine aykırıdır.

İşletme tarafındaysanız

Kutucuğu koyan taraf sizseniz üç kural yeter:

1. Aydınlatma ve rızayı ayırın. İki ayrı metin, iki ayrı işlem.
2. Doğru dayanağı seçin. Sözleşme veya yasal yükümlülük varsa rıza istemeyin; rızaya bağlamak, kişi rızasını çektiğinde işlemeyi durdurma yükümlülüğü doğurur.
3. Rızanın kaydını tutun. Hangi metnin, hangi sürümünün, hangi tarih-saatte onaylandığı loglanmalıdır. İspat yükü sizdedir.

Ayrıntı: Açık rıza metni nasıl yazılır · Aydınlatma metni nasıl hazırlanır.

Sık sorulan sorular

KVKK onayı vermek zorunda mıyım?

Hayır. Açık rıza tanım gereği isteğe bağlıdır ve hizmetin şartı yapılamaz. Ancak sözleşme veya yasal yükümlülük kapsamındaki veri işleme, rızanızdan bağımsız olarak devam eder.

Onay vermezsem siteye üye olamaz mıyım?

Üyelik için gereken veriler sözleşmenin ifası kapsamındadır; pazarlama izni vermemeniz üyeliğinizi engellememelidir. Aksi bir uygulamayla karşılaşırsanız önce işletmeye başvurabilir, sonuç alamazsanız Kurul'a şikâyette bulunabilirsiniz.

Telefonda "onaylıyor musunuz?" diye soruyorlar, geçerli mi?

Kanun şekil şartı aramaz; ancak ispat yükü işletmededir. Ses kaydı veya sonrasında gönderilen yazılı teyit yaygın uygulamadır.

Çocuğum için verilen onay geçerli mi?

Reşit olmayanlar bakımından veli/vasi onayı ve ek özen gerekir. Çocuklara yönelik hizmetlerde işletmenin hukuki destek alması beklenir.

Onayımı geri aldım ama hâlâ mesaj geliyor

Önce işletmeye yazılı başvurun (30 gün süre). Sonuç alamazsanız Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na şikâyet edebilirsiniz. Ayrıca ticari elektronik iletiler için İYS (İleti Yönetim Sistemi) üzerinden de red hakkınız vardır.

İşletmeyseniz: KVKK Otomat sihirbazı hangi süreçte rıza gerekip gerekmediğini sorar ve rıza metnini ayrı belge olarak üretir — gereksiz rıza istemenizi engeller.